Orta Kulakta İltihapsız Sıvı Birikimi (Efüzyonlu Otit, Seröz Otit)

Efüzyonlu otitis media nedir ?

Efüzyonlu otitis media, orta kulakta iltihapsız sıvı birikimi anlamına gelir (Efüzyon, sıvı demektir). Sadece çocuklarda değil erişkinlerde de görülebilir. Genellikle problem oluşturmadan kendiliğinden iyileşir. Kendiliğinden geçmediği durumlar hariç antibiyotik kullanımı gerektirmez. Burunun kapatılarak kulağı açma girişimi sonrası orta kulak efüzyonu hastalarda bazen rahatlama olabilir.

Efüzyonlu otit neden olur ?

Orta kulağın normal koşullarında, yutkunma esnasında orta kulağa östaki borusundan hava gelir. Orta kulak efüzyonunda östaki borusu tıkalıdır ve orta kulağa hava gelemez (nezle, grip, geniz eti). Kulak zarı arkasında sıvı birikir ve işitme azalır.
Sıvı birikimi iki nedenle olabilir. Birincisi, soğuk algınlığında çocuğun orta kulağı, aynı burnu gibi, sıvı üretir ve bu sıvı orta kulaktan burundan aktığı gibi akamaz, birikir. İkincisi, orta kulak iltihabı geçirmiş bir çocukta, sıvı orta kulakta uzun süre kalmış olabilir.
Yetişkinlerde, bazen uçak seyahati veya dalış sporları sonrası basınç değişikliklerine bağlı, bazen de geniz ve burunu tıkayan çeşitli hastalıklar (burun eğriliği, geniz eti, tümör) nedeniyle oluşabilir.

Efüzyonlu otit nasıl tespit edilir ?

Çocuklarda için genellikle ailelerin gözlemlerine dayanır. Ebeveynler çocuğun seslendiklerinde duymadığını veya televizyonu yüksek sesle dinlediğini belirtirler. Okulda öğretmeni derse odaklanamadığını söyleyebilir. Yetişkinlerde ise kulakta tıkanıklık ve işitme kaybı olarak algılanır.
Kulak muayenesinde kulak zarı turuncu-kahverengi ve mat halde izlenir, bazen sıvı seviyesi de görülür. Tanıyı kesinleştirmek için basınç testi ve işitme testi yapılabilir.

Efüzyonlu otit nasıl tedavi edilir ?

Genellikle kendiliğinden iyileşir. Fark edildiği durumlarda burun açıcı spreyler, akıntı kesici ilaçlar ve bazı durumlarda nadiren antibiyotik kullanımı gerekir. Tedavi yanında ciklet çiğnenmesi, bol sıvı alınması önerilir. İlaç tedavisine rağmen düzelmiyorsa orta kulaktan sıvının cerrahi müdahale ile boşaltılması ve bazen tüp takılması gerekir. Bu müdahale esnasında çocuk geniz eti açısından değerlendirilir ve gerekiyorsa geniz eti de alınır.

Niçin hemen antibiyotik kullanılmaz ?

Çocuklarda gereksiz antibiyotik kullanımı zararlıdır. Her antibiyotik tedavisinden sonra burun ve boğazda bulunan mikroplar direnç kazanırlar. Dirençli mikroplar sıradan antibiyotiklerle tedavi edilemezler. Daha pahallı ve güçlü antibiyotik kullanımı gerekir. Bunlardan bazıları ancak hastane koşullarında verilebilir ve yan etkileri tehlikeli olabilir.

Efüzyonlu otit tedavi edilmezse ne olur ?

Eğer dirençli bir sıvı birikimi varsa, sıvının yoğunluğu giderek artar. Orta kulakta oluşan negatif basınç nedeniyle kulak zarı içeriye çöker. Bu durum uzun sürerse zarın dayanıklılığı azalır ve çöküntüler kalıcı hale gelir. Zaman içinde eklenen orta kulak iltihapları ile kulak zarı delinebilir. Bu durumda işitme kaybı artabilir ve kalıcı olabilir.